Elke week stellen wij een zorgvernieuwer vijf scherpe vragen. Door ons te beperken tot die vijf vragen, ‘dwingen’ we de spreker na te denken over de kern van de zaak. Vandaag stellen wij de vragen aan Caren Kunst. Zij was lid van het SMIS-Netwerk en is ex-verpleegkundige die in een internationaal netwerk zit voor data uitwisseling via onder meer Facebook.

Vraag 1. Je was lid van het SMIS-Netwerk. Kan jij ons vertellen wat het SMIS-netwerk was, wat jouw rol hierin was en vooral wat het KIS but go,go,go principe was?
In 2009 kreeg de Rotterdam School of Management van ministerie van VWS de opdracht voor een onderzoek naar de vraag hoe meer rendement uit R&D gehaald zou kunnen worden. Daaruit kwamen destijds fascinerende conclusies naar voren. Op basis van deze uitkomsten is destijds het SIMS netwerk gestart, waar ik 2 jaar aan heb deelgenomen. In dit netwerk zaten sociaal innovatoren uit R&D, life sciences, medische technologie en afgevaardigden uit vooruitstrevende patiëntenverenigingen zoals CF (Cystic Fibroses). Het KIS GoGoGo principe was “Keep it Simpel en Go (gewoon Doén!). Mijn rol was nieuwe vormen van samenwerking stimuleren: binnen je eigen organisatie of met andere partijen. Daarnaast overtuigde ik dat verandering van de grondhouding noodzakelijk is: van ‘ego (van what’s in for me) maar eco’ (what’s in for them).

Vraag 2. Jullie wilden sociale innovaties stimuleren. Kan je een aantal voorbeelden noemen van sociale innovaties die jullie steunden en hoe jullie dit aanpakten?
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ondersteunde SIMS onder andere via de instelling van een Sociale Innovatie-Prijs. Hiermee werden de beste initiatieven op het gebied van sociale innovatie beloond. In 2009 werd de prijs voor de eerste keer uitgereikt, op 12 april 2011 reikte minister Leon van Halder, destijds SG van VWS de trofee voor de tweede keer uit, aan mijn bedrijf. Onder de potentiële winnaars waren veel mooie voorbeelden van sociale innovatie.

Vraag 3.  Wat zijn jouw drijfveren als het gaat om je inzetten voor dit netwerk? Wat is je persoonlijke missie en waar komt die vandaan?
Mijn drijfveren komen primair voort uit mijn eigen ervaringen als verpleegkundige en moeder van een kind met een aangeboren slokdarmafsluiting en als intensieve bezoeker/observator primaire zorgprocessen bij kids met aangeboren afwijkingen van diverse academische centra. Mijn huidige drijfveer is de kwaliteit van de long-term follow-up voor kinderen en (jong)volwassenen met een aangeboren slokdarmafsluiting (inter)nationaal te verbeteren. Om die reden ben ik o.a. co-founder van http://www.we-are-eat.org, opgericht in 2008. Ik onderhoud daarnaast een internationaal facebookplatform voor deze doelgroep, waar we (ouders en professionals) praktische en wetenschappelijke kennis en inzichten delen, van elkaar leren, elkaar een schouder geven en troost bieden.

Vraag 4. Je bent zelf zorgprofessional dus als het gaat om innovaties weet jij in de praktijk ook echt waar het over gaat. Niet alle zorgprofessionals staan open voor innovaties, wat zou jij hen willen meegeven?
Er is één belangrijke starteigenschap bij sociaal innoveren: ‘denk in eco en niet in ego’. Teveel zorgprofessionals willen eerst voor zichzelf of voor hun eigen organisatie winst behalen. Daarmee ga je het niet redden. Verbinding slaan en het elkaar gunnen om samen iets op te leveren is van essentieel belang. Vraag áltijd je doelgroep vanaf dag 1 aan de tekentafel deel te nemen en niet pas aan tafel uitnodigen als het ontwerp klaar is. Als je ziet hoe het in de praktijk werkt, hoe moeizaam die uitvoeringspraktijk soms is dan is mijn inziens de oorzaak de diepgrondige manier van aanbodsgericht denken en werken die de (zorg)sector zich in vele jaren eigen heeft gemaakt en zwaar in de greep houdt. Dat hardnekkige patroon doorbreken is lastiger dan het op het eerste gezicht lijkt. Innovatie moet in de poriën van jouw organisatie zitten, moet volledig verweven zijn in het doen en laten van de leider, de bestuurders en zorgprofessionals. Eén sociale innovator kan de kar willen trekken, maar trek nooit een dood paard. Zorg daarom altijd voor mede-innovatoren, voor verbinding met een zorgverzekeraar en voor de verbinding met bijvoorbeeld de patiëntenvereniging. Ook daar moet innovatie in de poriën zitten: anders loop je alsnog vast.

Vraag 5. Wie moeten wij volgens jou aan de tand voelen met ‘Vijf Vragen Aan’?
Tie Tjee. Hij is Directeur E-Storage, IHE Nederland, Management Events.