Mijn kleine broertje zit op de basisschool en heeft een eigen YouTube-kanaal; zijn jeugd is totaal anders dan die van mij. Ik denk nog terug aan het krakende geluid tijdens het inbellen van de ISDN-verbinding. Mijn broertje maakt voor vele gigabytes aan filmpjes en zet deze met speels gemak online, toen ondenkbaar. In een spanne van circa 16 jaar is de vorm en omvang van digitale informatie compleet veranderd. Voor de zorg zullen de grootste veranderingen nog komen.

Het eeuwenoude gezegde – ‘Geneeskunde is soms genezen, dikwijls verlichten, altijd troosten.’ – blijft tot op de dag van vandaag relevant. Cruciaal is het typisch menselijke aspect van troosten. Hiervoor zijn empathie, emotie en menselijkheid nodig. Maar behalve in menselijkheid is technologie bezig aan een inhaalslag.

In zijn boek ‘Homo Deus’, beschrijft Yuval Noah Harari een toekomstbeeld na een informatierevolutie geleid door supercomputers, algoritmes en kunstmatige intelligentie (AI). De enorme datastromen zijn voor mensen niet meer te volgen, betoogt hij, en daarom zullen supercomputers, algoritmes en AI dit overnemen van de mensheid.

De potentie is enorm. Stanford University onderzocht onlangs een algoritme die, op basis van pasfoto’s, homoseksualiteit kan vaststellen tot wel 91% precisie. Stelt u zich eens voor, wat een algoritme kan doen met uw foto’s en medische gegevens, als hij beschikt over alle huidige wetenschappelijke kennis! Niet verrassend dat deze technologie al in ontwikkeling is.

De IBM-supercomputer ‘Watson’ diagnosticeert kanker inmiddels beter dan menselijke dokters. Watson is een AI die medische wetenschap leert en interpreteert. Watson is niet de enige AI in ontwikkeling. Sommige ziekenhuizen laten de interpretatie van radiologische resultaten al over aan AI. Het doel is uiteindelijk hulpmiddelen te ontwikkelen die gebruikt kunnen worden door iedere dokter.

Op andere terreinen wordt ook AI ontwikkeld. Niet alleen voor de kliniek, maar ook voor de wetenschap zou AI veel kunnen betekenen. AI kan bijvoorbeeld veel sneller en beter genetische informatie, eiwitstructuren en medicijninteracties onderzoeken dan mensen.
Commercieel wordt er veel gebruik gemaakt van AI bij bijvoorbeeld klantenservice. Op basis van stemgeluid, intonatie en emotie verwijst een AI jou door naar de telefoniste die het beste bij je past. De potentie van deze technologie voor de patiënt is enorm. Waarom zouden wij niet gebruik gaan maken van een AI die patiënten kan doorverwijzen naar artsen die het beste bij ze passen? Het zou een hoop klachten voorkomen.

Een andere toepassing is te vinden in de chatbot. Bol.com maakt bijvoorbeeld gebruik van chatbots. Dit zijn zelflerende programma’s die klanten van informatie kunnen voorzien. Waarom zouden wij de chatbots niet aansluiten op Watson, zodat chatbots gericht medische informatie kunnen uitleggen over bijvoorbeeld een testresultaat uit jouw digitale EPD? Dit zou een enorme verbetering betekenen voor de toegang tot informatie voor patiënten.

Kortom, de mogelijkheden met deze technologieën zijn eindeloos en eigenlijk nog nauwelijks voor te stellen. Bovenstaande voorbeelden zijn maar een topje van de ijsberg. Het is duidelijk dat de verwerking van informatie in een stroomversnelling is geraakt en het leven en de zorg onvoorstelbaar zal veranderen. Wat de rol van arts na de informatierevolutie precies zal zijn is moeilijk te zeggen. Wel is zeker dat er een nieuw evenwicht gevonden moet worden tussen de arts en de patiënt. Ethiek, privacy en digitale veiligheid zullen meer op de voorgrond komen te staan dan ooit tevoren.

Mijn naam is Fons Slieker. Ik ben medisch student en zal in 2018 afstuderen. Als medisch student kom je tijdens je coschappen met ieder zorgspecialisme in aanraking. Vanuit dit perspectief neem ik u graag mee in de wereld van zorginnovatie en organisatie!