De zorg in Nederland is aan grote veranderingen onderhevig; de sector staat fors onder druk. Dit komt onder meer door de vergrijzing: het aantal te verzorgen mensen stijgt, waardoor de kosten hoger worden. De zorgbudgetten groeien echter niet mee, dus gaat de sector er relatief op achteruit. Er is onvoldoende personeel op de werkvloer om alle benodigde zorg te kunnen leveren. Vorig jaar had ongeveer de helft van de werkgevers in de zorg te maken met moeilijk vervulbare vacatures, deelde het UWV afgelopen maart. Een kritieke situatie, die snel aangepakt dient te worden. Dit vraagt om efficiëntere inrichting van de zorg en daar komt IT bij kijken. Graag neem ik je mee langs een aantal IT-toepassingen die bijdragen aan betere zorg.

IT is in de zorg geen aparte afdeling meer; het integreert met alle processen en afdelingen. Zo is eHealth in opkomst, waarmee monitoring van de patiënt makkelijker wordt. Patiëntgegevens worden gecombineerd, zodat artsen eenvoudiger gegronde beslissingen kunnen maken. De volgende stap is de inzet van big data, zodat gegevensanalyses automatisch plaatsvinden. Hierdoor worden ziekten en symptomen sneller gesignaleerd. Ook preventieve zorg door mensen zelf neemt toe. Applicaties en gadgets, zoals MyFitnessPal en de Fitbit, winnen al geruime tijd aan populariteit. Door slimme apps zijn mensen ‘in charge’ over hun eigen gezondheid. Ze hebben controle over de calorie-inname en lichamelijke beweging. Daarnaast wordt er geëxperimenteerd met sensoren. De Haagse Hogeschool ontwikkelt bijvoorbeeld draagbare sensoren en meet daarmee onder andere milieublootstellingen en gezondheidseffecten bij de gebruiker.
Dit is slechts een greep van de toepassingen. We kunnen in ieder geval stellen dat IT en zorg meer en meer één worden.

Functioneel applicatiebeheerder is gewilder dan ooit

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor IT-functies in de zorg? De inzet van meer technologie in de werkprocessen zorgt voor veranderende IT-behoeften van organisaties, waardoor zij andere professionals zoeken. Kijkend naar de trends, die Computer Futures in het trendrapport ‘Gouden tijden voor IT-specialisten’ uiteenzet, zien we dat de vraag naar functioneel applicatiebeheerders fors is toegenomen ten opzichte van eerdere jaren. Deze professional houdt zich bezig met de beschikbaarheid van gegevens en het verschaffen van de juiste informatie aan de werkvloer. Zijn groeiende populariteit is dus simpel te verklaren. Gegevens uit apps en zorgdossiers moeten beschikbaar zijn voor de juiste gebruikersgroepen en zorgverleners moeten van de juiste informatie worden voorzien. De functioneel applicatiebeheerder is niet puur gericht op IT, maar juist op de rol die IT in de zorgpraktijk kan spelen. Oftewel, op de integratie.

De IT-architectuur op orde

Om de ontwikkelingen van technologie in de branche te stimuleren, is het zaak dat zorginstellingen de juiste infrastructuur in huis hebben. Zo is de veiligheid van het IT-systeem cruciaal, omdat het om gevoelige informatie gaat. Patiëntgegevens mogen niet zomaar op straat komen te liggen. Wanneer we kijken naar IoT-ontwikkelingen in de zorg, moet er een stabiel draadloos netwerk beschikbaar zijn. Werkstations, smartphones, infuuspompen en locatietags zijn slechts een greep uit alle apparaten die een internetverbinding behoeven. Downtime is geen optie. Ook de inzet van big data voor analyses vraagt om een stabiel IT-fundament. Zo kunnen datastromen en analyses onverhinderd plaatsvinden.

IT bevordert patiëntenzorg

De rol van IT in de zorgsector zorgt ook voor veranderende functies in de zorg. Denk maar eens aan de ambulancebroeder. Hij werkt al veel jaren met data, bijvoorbeeld in het gebruik van de hartmonitor. Desalniettemin wordt de inzet van data in zijn vak nog belangrijker. Ook voor ambulancepersoneel zorgt data-analyse voor eerder inzicht in het probleem en in bepaalde verbanden met de medische historie van de patiënt. Het briefen van het ziekenhuis wordt hierdoor vergemakkelijkt. In een kritische situatie, waarin ambulancebroeders zich vaak bevinden, kan dit veel waardevolle tijd schelen. Het ziekenhuis is namelijk door de verkregen informatie direct klaar om te starten met de nodige handelingen. Daarnaast kan inzicht in de drukte van ziekenhuizen zorgen voor een weloverwogen bestemming van de ambulance, namelijk naar het ziekenhuis waar de patiënt het snelst geholpen kan worden. Kortom: de inzet van data in de ambulance kan levens redden.

IT is essentieel voor de zorg van de toekomst

De zorgsector bevindt zich in een kritieke toestand. De druk moet verlicht en dat kan met de inzet van IT. Het scheelt mankracht en bovendien maakt IT het vergelijken van complexe cases, het herkennen van patronen en daardoor het vooruitkijken met betrekking tot iemands gezondheid eenvoudiger. Organisaties kunnen hier niet aan ontkomen, zij moeten maatregelen treffen. Maar waar te beginnen? IT vormt het fundament: het systeem én de juiste professionals. Maar IT-professionals zijn, net als zorgprofessionals, schaars. De zorg is een zeer interessante werkomgeving; organisaties moeten een manier vinden om IT’ers aan hen te binden. Een uitdaging? Zeker, maar met de inzet van een specialist op gebied van werving en selectie zijn IT-professionals binnen handbereik en komt de kritieke toestand ten einde.

Door: Albert van Reenen, directeur bij Computer Futures Benelux