Elke week stellen wij een zorgvernieuwer vijf scherpe vragen. Door ons te beperken tot die vijf vragen, ‘dwingen’ we de spreker na te denken over de kern van de zaak. Vandaag stellen wij de vragen aan Wouter Kroese, Willem Herter en Hidde Hovenkamp van Pacmed.

Vraag 1. Drie jaar geleden hebben jullie ook deelgenomen aan deze rubriek op Mobile Doctors. Toen waren jullie net klaar met de Nationale DenkTank en Pacmed aan het opstarten (naast het afronden van jullie studies). Voor lezers die er nog niet bekend mee zijn: Wat is Pacmed en waar staan jullie nu ten opzichte van drie jaar geleden?

Pacmed ontwikkelt beslissingsondersteunende software voor artsen aan de hand van analyse van grote hoeveelheden data uit de praktijk. Medische kennis is vaak gebaseerd op eenmalige en gemiddelde resultaten van onderzoeken met kleine en weinig representatieve patiëntgroepen. Er wordt tegenwoordig echter steeds meer data verzameld bij alles wat arts en patiënt doen. Door Machine Learning met medische expertise te combineren is het mogelijk om software te ontwikkelen die continu en direct van iedere patiënt leert, wat bijvoorbeeld de verwachte uitkomsten zijn van verschillende behandelopties voor de specifieke patiënt die je als arts aan het bed of in de spreekkamer ziet. Met deze software willen wij ervoor zorgen dat patiënten alleen nog maar zorg krijgen die de grootste kans heeft te leiden tot de door hen gewenste uitkomsten.

Inmiddels bestaat Pacmed uit een team van ongeveer 20 mensen, voornamelijk bestaande uit Data Scientists en artsen, aangevuld met experts die ervoor zorgen dat de software op een zorgvuldige manier wordt ontwikkeld en geïmplementeerd (op bijvoorbeeld het gebied van privacy en kwaliteitsmanagement).

Onze software voor behandelkeuze bij urineweginfecties is inmiddels bij ruim 100 huisartsen ingezet in een implementatiestudie. In de huisartsenzorg zijn wij nu druk bezig met de ontwikkeling van software voor op maat gemaakte behandeling en risico-inschatting voor patiënten met diabetes, nierschade en hypertensie. Twee andere gebieden waar wij in 2019 software willen implementeren zijn onze triage software voor op de huisartsenpost en onze software voor veilig ontslag op de Intensive Care. Twee belangrijke andere gebieden voor Pacmed zijn de oncologie en het adequater voorschrijven van dure geneesmiddelen bij Reuma en IBD.

Vraag 2. Hoe ziet een gemiddelde werkweek er voor jullie ongeveer uit?

Het grootste deel van onze tijd gaat naar het opzetten van samenwerkingen met artsen, zorggroepen, ziekenhuizen en onderzoekers voor de ontwikkeling en implementatie van beslissingsondersteunende software. De komende tijd zullen wij ons daarbij steeds meer richten op het opzetten van samenwerkingen op ziekenhuisniveau. Tot nog toe hebben wij ons er bij Pacmed op gericht om te laten zien bij welke specifieke vraagstukken je op de huidige beschikbare data al van meerwaarde kan zijn voor arts en patiënt. De zorg is echter nog lang niet ideaal ingericht voor het inzetten van Machine Learning voor meer op maat gemaakte besluitvorming. Wij zijn daarom nu met ziekenhuizen samenwerkingen aan het opzetten om ervoor te zorgen dat er maximaal geleerd wordt van de verschillende ontwikkeltrajecten die in het ziekenhuis gedaan worden en om ervoor te zorgen dat ziekenhuizen de volle potentie van datagedreven zorg kunnen gaan benutten.

Wij zijn ontzettend blij dat er zoveel leuke en goede mensen op ons af zijn gekomen met al ontzettend veel relevante ervaring. Ondanks dat het team erg hard gegroeid is, valt het daardoor mee hoeveel tijd wij kwijt zijn aan het aansturen van het team.

Vraag 3. Jullie deden mee aan de Nationale DenkTank 2014 en onderzochten hoe Nederland gezonder, socialer en mobieler kan worden met behulp van Big Data. Het zorglandschap verandert snel en het gebruik van big data heeft hier ook invloed op. Hoe denken jullie dat dit landschap en het gebruik van big data er over tien jaar uitzien?

Wij denken dat over tien jaar besluitvorming nog steeds gebeurt door een arts, in samenspraak met zijn of haar patiënt. Het is nog steeds aan de arts om verschillende bronnen van informatie te combineren en om vanuit de persoonlijke situatie van de patiënt de behandeling te kiezen die het best past bij de patiënt. Algoritmen op basis van grote hoeveelheden data zullen daarbij steeds belangrijkere bron van kennis worden. Dit zullen grotendeels algoritmen zijn die zijn gebaseerd op basis van ervaringen en uitkomsten van duizenden patiënten die eerder dezelfde aandoening hebben gehad. Dit zal niet alleen data zijn vanuit het dossier van patiënten zijn, maar ook data die patiënten hebben gedeeld van thuismetingen, leefstijl, sensoren, vragenlijsten en meer. Ook verwachten we dat er steeds meer algoritmen gebruikt gaan worden die gebaseerd zijn op data van het allerkleinste (zoals bijvoorbeeld genetische informatie), algoritmen die helpen toegang te vinden tot de juiste wetenschappelijke kennis en algoritmen die grote hoeveelheden afbeeldingen analyseren.

Wat wij van harte hopen is dat zorgverleners, medisch wetenschappers en patiënten een actieve rol innemen bij de ontwikkeling van Machine Learning algoritmen. Machine Learning is namelijk een complexe en gevoelige technologie en het is ontzettend belangrijk dat deze zorgvuldig ontwikkeld worden, transparant zijn, aansluiten bij de kennis en behoeften van artsen en daadwerkelijk sturen naar uitkomsten die leiden tot een hogere kwaliteit van leven van de patiënt.

Vraag 4. Welk advies zouden jullie willen meegeven aan (jonge) zorgvernieuwers die, met hun eigen kijk op de wereld, ook een bijdrage willen leveren aan de verbetering van de zorg?

Het heeft ons heel erg geholpen dat wij vanaf dag één nauw samenwerkten met artsen om echt te begrijpen hoe zij met de oplossing die je voor ogen hebt hun patiënten beter kunnen helpen. Verder is het belangrijk dat je goed na blijft denken over wat het uiteindelijke grote doel is dat je nastreeft, maar dat je goed kijkt hoe er nu al kleine stappen gezet kunnen worden op weg naar deze droom.

Vraag 5. Wie moeten wij volgens jou aan de tand voelen met ‘Vijf Vragen Aan’?

Wij zijn ontzettend onder de indruk van Anne-Miek Vroom. Anne-Miek is oprichter van Stichting IKONE. IKONE helpt zorgorganisaties, beleidsmakers en innovators veel meer vanuit het patiëntenperspectief te denken. Anne-Miek heeft een hele sterke en mooie visie en weet met krachtige verhalen en concrete acties ook veel directe impact te maken.