Elke week stellen wij een zorgvernieuwer vijf scherpe vragen. Door ons te beperken tot die vijf vragen, ‘dwingen’ we de spreker na te denken over de kern van de zaak. Vandaag stellen wij de vragen aan Anne van Dalen, PhD kandidaat in het AMC.

Vraag 1. Als PhD kandidaat in het AMC doe je onderzoek naar black boxes in de operatiekamer. Wat houdt dit onderzoek precies in?

In 2016 ben ik begonnen met mijn promotietraject bij Prof. dr. Marlies Schijven, tegelijkertijd met de implementatie van de Black Box in 1 operatiekamer in het – toen nog – AMC, nu Amsterdam UMC. De Black Box wordt door ons gebruikt voor het in teamverband nabespreken van operaties. We doen dit om te kunnen leren van wat er goed ging en wat er in het vervolg beter kan. Het is te vergelijken met hoe professionele sportteams hun wedstrijd terugkijken, en op die manier zichzelf kunnen blijven verbeteren.

Voordat we aan de daadwerkelijke installatie konden beginnen, zorgden we er eerst voor dat er duidelijke afspraken gemaakt werden. Dit, om de privacy van zowel de patiënt als de operatieteamleden goed te beschermen. Je vraagt mensen zich kwetsbaar op te stellen om te kunnen leren, dan moet je daar ook goed voor zorgen. Omdat je te maken hebt met professionals van verschillende disciplines is het belangrijk om het operatieteam een gestructureerde nabespreking aan te bieden. We veronderstelden dat we dat heel goed konden doen met het uitkomstrapport van de Black Box. De hoofdvraag van mijn onderzoek was dan ook; hoe tevreden zijn de operatieteamleden met het gebruik van de Black Box als instrument voor een gestructureerde team nabespreking. Het antwoord op die vraag ben ik op dit moment aan het opschrijven in de vorm van een wetenschappelijk artikel.

Vraag 2. UMC Amsterdam – locatie AMC en ICT&health organiseren op woensdag 31 oktober het congres ‘Transparantie op de OK’. Op het congres komt jouw onderzoeksthema ook naar voren. Wat kunnen bezoekers verwachten te leren over dit thema?

Tijdens het congres komen operatiekamer professionals vanuit verschillende ziekenhuizen, maar bijvoorbeeld ook juristen en privacy officers, samen om ervaringen uit te wisselen over het onderwerp video- en dataregistratie in de operatiekamer. Ik mag daar de eerste resultaten van ons Black Box project presenteren. Prof. Schijven geeft een inkijkje in hoe we het hier op de operatiekamer daadwerkelijk doen. Ook komt de bedenker en ontwikkelaar van de OR Black Box® spreken; Prof. dr. Teodor Grantcharov (Toronto, Canada) met wie we natuurlijk nauw samenwerken.

Ondanks vele initiatieven om de chirurgische veiligheid te vergroten, zoals de invoering van bijvoorbeeld de Surgical Safety Checklist (sign-in, time-out, sign-out), komen er nog steeds veel misverstanden en ongewenste voorvallen voor op de operatiekamer. Het operatieteam, presterend onder hoge druk, heeft deze gebeurtenissen vaak niet door. Zelfs als een operatie ‘goed’ verloopt, zijn er nog altijd veel verbeterpunten waar je van kunt leren maar dan moet je dat wel kunnen herkennen. Terug kunnen kijken, en transparantie over hoe dat goed en veilig te doen, is daarom heel belangrijk. Tijdens het congres ‘OK Transparant’ willen we de bezoekers leren hoe ze tot een zo goed mogelijke ‘safety culture’ op de operatiekamer kunnen komen met behulp van moderne middelen. En tot slot bieden we ze ook de mogelijkheid een live team nabespreking van een Black Box operatie bij te wonen.

Vraag 3. Het zorglandschap verandert snel en dat heeft onder andere gevolgen voor de rol van de zorgverlener. Hoe denk jij dat jouw rol er in dit nieuwe landschap uit zal gaan zien?

Technologie speelt een grote rol in de zorg en dit wordt alleen maar groter. Een innovatie betekent volgens de Van Dale “het invoeren van een nieuwigheid”. Tijdens mijn promotieonderzoek heb ik geleerd dat het invoeren van een technologische nieuwigheid vaak ook een cultuurverandering met zich meebrengt. Dat vind ik super interessant. Ik hoop dat ik ook in de toekomst nog mee kan blijven helpen aan het zo goed mogelijk inzetten van innovaties die de kwaliteit van de zorg kunnen verbeteren.

Vraag 4. Welk advies zou jij willen meegeven aan (jonge) zorgvernieuwers die een bijdrage willen leveren aan de verbetering van de zorg?

Gewoon beginnen en doen! Niet bang zijn om ideeën uit te werken waarvan anderen op het eerste oog misschien denken dat het nooit zal lukken. Innovatieve projecten zijn nooit makkelijk en kosten veel tijd, dus geduld is een schone zaak en de aanhouder wint.

Vraag 5. Wie moeten wij volgens jou aan de tand voelen met ‘Vijf Vragen Aan’?

De onlangs tot hoogleraar benoemde professor Besselink, omdat hij een vooraanstaand chirurg is op het gebied van innovatie.