Elke week stellen wij een zorgvernieuwer vijf scherpe vragen. Door ons te beperken tot die vijf vragen, ‘dwingen’ we de spreker na te denken over de kern van de zaak. Vandaag stellen wij de vragen aan Anne-Miek Vroom, medisch socioloog en oprichter en directeur van Stichting IKONE.

Vraag 1. Hoe ziet een gemiddelde werkdag er voor jou uit?

Iedere dag is anders. Ik ben gemiddeld twee dagen per week buitenshuis actief. Ik ben dan op pad om een lezing te geven, een workshop te begeleiden, te adviseren, te vergaderen met bestuurders of om te vertellen over de mogelijkheden van onze producten en programma’s. De andere dagen ben ik op ons kantoor. Ik heb ontzettend veel afspraken met allerlei personen en organisaties die advies willen of willen exploreren of we kunnen samenwerken. Zij komen naar kantoor of ik spreek ze via videobellen. Ook werk ik vaak met ons team samen aan projecten. Onze teamleden zitten op ons kantoor of werken vanuit huis.

We hebben inmiddels bijna zestig teamleden die verspreid over Nederland wonen en werken. We werken dan ook volop digitaal en waar ik files kan vermijden doe ik dat. Autorijden kost mij vanwege de aandoening die ik heb heel veel energie. De technologie biedt mij veel kansen om toch te werken en volop aanwezig te zijn. Ik moet de indeling van mijn dagprogramma volledig aanpassen aan de mogelijkheden van mijn lijf. Zo heb ik een bed in mijn kantoor staan waarop ik volledig platliggend kan werken. Als ik lang zit krijg ik enorm veel rugpijn. Ik wil mij echter niet laten beperken in mijn mogelijkheden en zoek altijd praktische oplossingen om toch een bijdrage te kunnen leveren. Die creativiteit komt ook mijn werk enorm ten goede! Wij doen niets liever dan te denken in gave, direct toepasbare oplossingen. Ik werk regelmatig in de avonden en de weekenden. Dan is het stil om mij heen en kan ik de zakelijke dingen regelen, plannen uitwerken of een nieuw projectvoorstel schrijven. Tussen alle werkzaamheden door Twitter ik graag of ik pak een meditatief moment.

Vraag 2. IKONE ontwikkelt ook programma’s in de zorg. Kun je een voorbeeld geven waar jij zelf van onder de indruk bent?

Ik geniet enorm van de uitkomsten van ons ‘Patients included maturity programma’. Met dit programma helpen wij ziekenhuisorganisaties om op organisatieniveau gelijkwaardig samen te werken met patiënten. We sluiten aan op de veranderingen, innovaties en vraagstukken die spelen in de ziekenhuisorganisatie en zorgen er stap voor stap voor dat het vanzelfsprekend wordt om samen te werken met de eigen patiënten of cliënten in het vormgeven of verbeteren van zorg. We hebben allerlei methodieken ontwikkeld, zoals de Patient Experience Methodiek waarmee je een patientreis doormaakt, samen met de eigen patiënten. Ook leren we organisaties zinvol te werken met bestaande patiëntenparticipatiemethodieken. We betrekken hier alle medewerkers van het ziekenhuis bij: staf, directie, artsen, verpleegkundigen, facilitair bedrijf, schoonmaak, cliëntenraad en vrijwilligers. Door samen met patiënten aan innovaties of vraagstukken te werken krijg je verrassende, bekrachtigende en inspirerende inzichten. Vanuit een nieuw bewustzijn werken aan kansen zorgt ervoor dat de zorg beter aansluit op alle betrokkenen. Het mooie is dat alle betrokkenen veel energie krijgen van de sessies. Je wordt weer geraakt door waarom je oorspronkelijk in de zorg bent gaan werken. Je weet waarvoor je dit doet. Je merkt dat vanuit deze bron innoveren en veranderen slagkracht geeft en dat bijvoorbeeld implementatietrajecten gemakkelijker verlopen.

Vraag 3. Het zorglandschap verandert snel en dat heeft onder andere invloed op de rol van de zorgverlener. Hoe denk jij dat de rol van de zorgverlener er over tien jaar uitziet?

Ik vermoed dat een aantal taken gaan verschuiven. Zo hoop ik dat er meer casemanagers in de zorg komen. Er bestaat een behoefte aan dit type zorgprofessionals bij bijvoorbeeld mensen met een chronische ziekte. Deze casemanager, die bijvoorbeeld een achtergrond heeft als verpleegkundig specialist, speelt een coördinerende rol in de zorg voor de patiënt en is bereikbaar als vraagbaak. Deze persoon kijkt holistisch, heeft ook aandacht voor sociale aspecten en weet waar de patiënt moet zijn om ondersteund te worden in zijn of haar vragen. Hopelijk kan deze persoon ook in de regio schakelen en niet enkel en alleen binnen zijn eigen ziekenhuisorganisatie. Zo zou het mooi zijn wanneer er overdracht is naar gemeenten, thuiszorg en paramedici. Dit alles moet worden gefaciliteerd door een perfect draaiend PGO waar de patiënt de ‘leidinggevende’ in is. Hij of zij kiest wie waarin kan kijken. De patiënt kan informatie toevoegen of uploaden, bijvoorbeeld uit de smartwatch of digitale bloeddrukmeter. Ook medisch specialisten zullen moeten leren omgaan met alle gegevens die de patiënt zelf verzameld. Het is een nieuwe uitdaging om alle data te interpreteren en ervoor te zorgen dat dit op een zinvolle wijze bijdraagt aan betere zorg en kwaliteit van leven. Ik hoop ook dat er in de zorgsector meer ruimte ontstaat voor preventie. Over tien jaar mogen er wat mij betreft dan ook meer generalisten aan het werk zijn die op een innovatieve wijze mensen begeleiden naar een gezonder leven en die daarbij oog hebben voor de sociale context.

Vraag 4. Welk advies zou jij willen meegeven aan (jonge) zorgvernieuwers die een bijdrage willen leveren aan de verbetering van de zorg?

Zorg ervoor dat jij in iedere stap van het vernieuwen mensen betrekt die met je innovatie te maken hebben in het dagelijkse leven. Vraag zowel patiënten, cliënten, naasten en zorgprofessionals. Wanneer je telkens openstaat voor de informatie die zij geven, de vragen die zij stellen, de twijfels die zij uitspreken of de kansen die zij zien, vergroot je de kans op een succesvol product, een geslaagde implementatie en meest belangrijk: daadwerkelijke bijdrage aan de kwaliteit van leven. Want dat is uiteindelijk waar wij het voor doen!

Vraag 5. Wie moeten wij volgens jou aan de tand voelen met ‘Vijf Vragen Aan’?

Professor dr. Sophia de Rooij is vanaf 1 februari 2019 voorzitter Raad van bestuur MST, voorheen geriater en zeer innovatieve arts.